JavaScript – definicja
JavaScript jest wysokopoziomowym, dynamicznie typowanym językiem programowania używanym głównie do tworzenia interaktywnych efektów na stronach internetowych. Jest on głównym językiem skryptowym wykorzystywanym w przeglądarkach internetowych, umożliwiającym manipulowanie elementami HTML i CSS oraz obsługę zdarzeń użytkownika. JavaScript jest również wykorzystywany poza przeglądarkami, dzięki swojej wszechstronności i możliwości uruchamiania na serwerach za pomocą platform takich jak Node.js. Jako język interpretowany, JavaScript nie wymaga kompilacji, co pozwala na szybkie prototypowanie i szybkie iteracje w procesie tworzenia aplikacji webowych.
Historia języka JavaScript
Historia języka JavaScript jest fascynującą podróżą przez różne etapy rozwoju, które doprowadziły do tego, co dzisiaj znamy jako jeden z najbardziej popularnych języków programowania na świecie. Oto kluczowe wydarzenia i etapy w historii JavaScript:
- Początki:
JavaScript został stworzony przez Brendana Eicha w ciągu zaledwie 10 dni w 1995 roku, gdy pracował w firmie Netscape Communications Corporation. Początkowo nazywał się Mocha, a później LiveScript.
- Netscape Navigator:
JavaScript po raz pierwszy został włączony do przeglądarki Netscape Navigator w 1995 roku. Stał się on głównym językiem skryptowym używanym w przeglądarkach internetowych do tworzenia interaktywnych stron internetowych.
- Standardyzacja:
W odpowiedzi na popularność JavaScriptu, Microsoft stworzył swój odpowiednik nazwany JScript, co doprowadziło do potrzeby standaryzacji. W 1997 roku JavaScript został standaryzowany przez Ecma International jako ECMAScript, co zapewniło jego jednolite działanie na różnych platformach.
- Era dynamicznego rozwoju:
W latach 2000-2010 JavaScript zyskał na popularności dzięki rozwojowi technologii AJAX, co umożliwiło dynamiczne ładowanie treści na stronach internetowych bez konieczności przeładowywania całej strony.
- Nowe standardy i rozwój:
W kolejnych latach JavaScript podlegał ciągłemu rozwojowi i ulepszaniu, co zaowocowało wydaniem nowych wersji standardu ECMAScript. W 2009 roku wydano ECMAScript 5, a następnie ECMAScript 6 (ES6) w 2015 roku, wprowadzając nowe funkcje i usprawnienia do języka.
- Zastosowanie poza przeglądarkami:
JavaScript nie ogranicza się już tylko do pisania skryptów na stronach internetowych. Został zaadaptowany do różnych zastosowań, takich jak tworzenie serwerów (Node.js), aplikacji mobilnych (React Native), desktopowych (Electron) oraz IoT (Internet of Things).
- Współczesność:
Obecnie JavaScript jest jednym z najczęściej używanych języków programowania na świecie. Rozwijająca się społeczność programistów, liczne frameworki i biblioteki, oraz wsparcie ze strony przeglądarek internetowych sprawiają, że JavaScript ma obecnie kluczowe znaczenie w świecie IT.
Jak działa JavaScript?
Oto kilka kluczowych cech działania JavaScript:
- Interpretowany: Kod JavaScript jest interpretowany wiersz po wierszu, a nie kompilowany do kodu maszynowego przed wykonaniem. Oznacza to, że kod JavaScript może być uruchamiany szybciej, ale może być też mniej wydajny niż skompilowany kod.
- Dynamicznie typowany: Typy zmiennych w JavaScript nie są deklarowane z góry, ale są określane w momencie przypisywania wartości do zmiennej. Oznacza to, że JavaScript jest językiem elastycznym, ale może też prowadzić do błędów podczas wykonywania.
- Funkcyjny: JavaScript jest językiem funkcyjnym, co oznacza, że kod jest zorganizowany w funkcje, które można wielokrotnie wykorzystywać i przekazywać jako argumenty do innych funkcji. Oznacza to, że kod JavaScript może być modułowy i łatwy do utrzymania.
- Oparte na zdarzeniach: JavaScript jest językiem opartym na zdarzeniach, co oznacza, że kod może reagować na zdarzenia generowane przez użytkownika lub inne elementy strony internetowej. Oznacza to, że JavaScript może być używany do tworzenia interaktywnych aplikacji webowych.
Struktura JavaScriptu
JavaScript składa się z kilku kluczowych elementów, które definiują jego strukturę i działanie:
1. Komentarze:
- Używane do wyjaśniania kodu bez wpływu na jego działanie.
- Mogą być jednowierszowe (//) lub wielowierszowe (/* */).
2. Słowa kluczowe:
- Słowa zastrzeżone, które mają specjalne znaczenie w języku.
- Określają instrukcje sterujące, typy danych i inne funkcje języka.
- Przykładowe słowa kluczowe: var, let, const, if, else, while, function, return, true, false.
3. Identyfikatory:
- Nazwy używane do identyfikowania zmiennych, funkcji i innych elementów języka.
- Muszą zaczynać się od litery, cyfry lub znaku podkreślenia (_).
- Mogą zawierać litery, cyfry, znaki podkreślenia i myślniki (-).
4. Literały:
- Reprezentują wartości bezpośrednio w kodzie.
- Mogą to być literały łańcuchowe (w cudzysłowie), literały liczbowe (bez cudzysłowów), literały logiczne (true lub false) i literały obiektowe ({}).
5. Operatory:
- Definiują operacje wykonywane na wartościach.
- Istnieją różne rodzaje operatorów, takie jak arytmetyczne (dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie), logiczne (i, lub, nie), porównania (równość, nierówność, mniejsze/większe) i przypisania (=).
6. Instrukcje:
- Określają działania wykonywane przez program.
- Mogą to być proste instrukcje (np. przypisanie wartości do zmiennej) lub złożone bloki instrukcji (np. pętle, instrukcje warunkowe).
7. Funkcje:
- Podprogramy definiujące blok kodu wykonujący określone zadanie.
- Składają się z nazwy funkcji, nawiasów (()) i opcjonalnego bloku kodu ({}).
- Mogą przyjmować argumenty (wartości przekazywane do funkcji) i zwracać wartości.
8. Obiekty:
- Kolekcje uporządkowanych par klucz-wartość.
- Reprezentują rzeczywiste obiekty o właściwościach i metodach.
- Definiuje się je za pomocą nawiasów klamrowych ({}) i par klucz-wartość (klucz: wartość).
9. Tablice:
- Uporządkowane kolekcje wartości.
- Mogą przechowywać różne typy danych.
- Definiuje się je za pomocą nawiasów kwadratowych ([]) i wartości oddzielonych przecinkami.
10. Wyjątki:
- Mechanizmy obsługi błędów w programie.
- Pozwala na przechwytywanie i obsługę błędów podczas wykonywania programu.
Popularne frameworki JavaScript
- React: Jest to biblioteka JavaScript stworzona przez Facebooka do tworzenia interfejsów użytkownika. React jest znany ze swojej deklaratywnej natury, komponentów opartych na ponownym wykorzystaniu i łatwości uczenia się. Idealnie nadaje się do tworzenia dynamicznych i skalowalnych aplikacji webowych.
- Vue.js: Jest to progresywna frameworka JavaScript, która staje się coraz bardziej popularna ze względu na swoją prostotę i elastyczność. Vue.js oferuje wzorzec MVC (Model-View-Controller), który ułatwia organizację kodu. Jest dobrym wyborem dla mniejszych projektów lub dla programistów, którzy preferują bardziej zwięzły framework.
- Angular: Jest to framework JavaScript stworzony przez Google’a do tworzenia kompleksowych aplikacji webowych. Angular oferuje rozbudowaną architekturę komponentów, wbudowane narzędzia do testowania i integrację z wieloma narzędziami Google’a. Jest dobrym wyborem dla dużych projektów wymagających dużej struktury i funkcjonalności.
- Svelte: Jest to nowszy framework JavaScript, który zyskuje na popularności ze względu na swoje unikalne podejście do komponentów. Svelte kompiluje komponenty w kod JavaScript bez nadmiarowości, co może prowadzić do mniejszych i szybszych aplikacji. Jest dobrym wyborem dla programistów, którzy szukają wydajnego i nowoczesnego frameworka.
- Next.js: Jest to framework React stworzony przez Vercel do tworzenia stron internetowych i aplikacji webowych renderowanych po stronie serwera (SSR) i statycznych stron generowanych wstępnie (SSG). Next.js oferuje wiele funkcji ułatwiających tworzenie SEO-przyjaznych stron internetowych i szybkich aplikacji webowych. Jest dobrym wyborem dla programistów React, którzy chcą tworzyć strony internetowe lub aplikacje webowe o wysokiej wydajności.
JavaScript w Shopify
W Shopify, JavaScript odgrywa istotną rolę w rozbudowywaniu funkcjonalności sklepów internetowych. Możesz wykorzystać go na dwa główne sposoby:
1. Szablony Shopify wykorzystujące Liquid:
- Szablony Shopify to gotowe rozwiązania, które pozwalają na szybkie uruchomienie sklepu internetowego. Posiadają one wbudowany język programowania o nazwie Shopify Liquid.
- Liquid pozwala na dodanie podstawowej logiki i dynamicznych elementów do szablonów. Możesz używać go do takich rzeczy jak:
- Wyświetlanie produktów z Twojego katalogu
- Wprowadzanie warunków logicznych (np. wyświetlanie promocji tylko dla zalogowanych użytkowników)
- Pętlowanie przez dane i wyświetlanie ich w odpowiednim formacie
- Modyfikacje za pomocą JavaScript: Chociaż Liquid pozwala na podstawową logikę, bardziej złożone operacje wymagają JavaScript. Możesz dodać pliki JavaScript do swoich szablonów Shopify, aby uzyskać większą kontrolę nad interakcjami i funkcjonalnością sklepu.
2. Aplikacje zewnętrzne wykorzystujące JavaScript:
- Aplikacje zewnętrzne to rozszerzenia funkcjonalności sklepu Shopify, które możesz dodać z Shopify App Store.
- Wiele aplikacji zewnętrznych wykorzystuje JavaScript do zapewnienia interaktywnych funkcji i niestandardowych działań w Twoim sklepie. Na przykład, aplikacja do czatu na żywo może używać JavaScript do obsługi czatu i wyświetlania wiadomości klientom.
Tworzenie własnych aplikacji: Jeśli posiadasz wiedzę z zakresu programowania, możesz stworzyć własną aplikację zewnętrzną wykorzystującą JavaScript. Shopify oferuje interfejs API (Shopify Rest API) i narzędzia programistyczne, które pomogą Ci zintegrować Twoją aplikację ze sklepem.